Bernard de Mandeville

1670 - 1733

Bernard de Mandeville, 1670 civarında Rotterdam’da doğmuş Anglo-Hollandalı bir yazar, hicivci ve fikir insanıdır. Tıp eğitimi almış ve yaşamının önemli bölümünü İngiltere’de geçirmiştir; edebi üretimi şiir, deneme ve siyasi-ekonomik hicivleri kapsar. En bilinen eseri olan The Fable of the Bees (Arıların Masalı), özel erdem ve kamusal fayda ilişkisini provokatif bir biçimde sorgulayarak ‘‘özel ayıplar, kamusal yararlar doğurur’’ teziyle geniş yankı uyandırmıştır. Bu eser 1705’te kısa biçimde yayımlanmış, 1714’te ise genişletilmiş ve tartışmalara yol açan bir baskı kazanmıştır. Mandeville’ın fikirleri ahlak felsefesi, siyaset teorisi ve erken ekonomik düşüncede iz bırakmıştır; bazı çağdaşları tarafından ahlaki çökseklik teşvikiyle suçlanırken, diğerleri onun insan doğasının çıkarcı yönlerini açıklamadaki açıklığına değer vermiştir. Özellikle meta-etik ve serbest piyasa düşüncesi bağlamında sonraki iktisatçılar ve aydınlanma düşünenleri üzerinde etkisi görülür. Edebî üslubu ve provokatif argümanları nedeniyle hem eleştirilmiş hem de saygı görmüş; modern tartışmalarda bireysel çıkar ve toplumsal sonuçlar arasındaki gerilimi anlamak için hâlâ atıf yapılan bir isim olarak varlığını sürdürmektedir.