Sokrates

Sokrates

Sokrates (MÖ c. 470/469 – MÖ 399), Atina merkezli Antik Yunan filozofu olup Batı felsefesinin kurucu figürlerinden biri olarak kabul edilir. Hayatı ve öğretileri hakkında doğrudan yazılı eser bırakmamış; bilgimiz büyük ölçüde öğrencisi Platon, çağdaşı Xenophon ve çağdaş komedi yazarı Aristophanes’in kayıtlarına dayanır. Sokrates, sorgulayıcı diyalog yöntemi—şimdi Sokratik yöntem olarak adlandırılan—ve etik, erdem ve bilgi kavramlarına odaklanmasıyla tanınır. Toplumdaki kavramların tutarlılığını ve bireylerin kendi inançlarının dayanaklarını sistematik biçimde sorgulamaya yönelik yaklaşımı, onun felsefi mirasının merkezini oluşturur. Atina demokrasisiyle ve geleneksel değerlerle zaman zaman çatışan eleştirileri nedeniyle MÖ 399’da tanrıların inkarı ve gençleri yozlaştırmak suçlamalarıyla yargılanmış ve zehir içirilerek idam edilmiştir. Ölümü, felsefenin etik ve siyasi sınırları, ifade özgürlüğü ve yurttaşlık sorumluluğu üzerine tarihsel bir dönüm noktası olarak değerlendirilir. Sokrates’in yöntemi ve ahlaki öncelikleri, Platon aracılığıyla Stoacılık, Skeptisizm ve daha sonraki Batı düşünce okulları üzerinde derin bir etki bırakmış; modern felsefe, hukuk ve eğitimin şekillenmesinde temel bir kaynak olmaya devam etmektedir.

Sözler (33)

"Sadece bir iyi vardır, bilgi; ve sadece bir kötü vardır, cehalet."

"Ne pahasına olursa olsun, evlenin. Karınız iyi çıkarsa mutlu olursunuz yok fena çıkarsa o zaman da filozof olursunuz."

"Kimseye hiçbir şey öğretemem, sadece onların düşünmelerini sağlayabilirim."

"Kendini bulmak istiyorsan, kendin için düşün."

"Kendin pahasına olduktan sonra tüm dünyayı kazansan eline ne geçer?"

"Kadın erkekle bir kez eşit hale getirildi mi, artık ondan üstün olur."

"İnsanlar her zaman her yerde acıkmışlardır ama her zaman her yerde erdemli olmamışlardır."

"Hiç kimse, kendi isteğiyle kötü değildir."

"Haksızlığa uğramak, haksızlık yapmaktan iyidir."

"Evrende tesadüfe, tesadüf edilmez."

"Erdem, ruhun güzelliğidir. Felsefe, neleri bilmediğini bilmektir."

"Endişelerinizden kurtulmak istiyorsanız, yaşamaktan en çok korktuğunuz şeyin bir gün başınıza geleceğini kabul edin."

"En faziletli insan, rûhen yükselmeye çalışan en mutlu insan da yükseldiğini duyandır."

"Dürüst bir insan daima çocuk kalır."

"Delilik, düpedüz bir dert değildir tersine en büyük zekalar onunla Helen Ülkesine gelmiştir."

"Cahil insan kendinin bile düşmanı iken, başkasına dost olmasi nasıl beklenir?"

"Bir yargıç iyi niyetle dinlemeli, akıllıca karşılık vermeli, sağlıklı düşünmeli ve tarafsız karar vermelidir."

"Sokrates, Stoaliların tarihi boyunca en önde gelen azizi idi."

"Yalnız işsiz olanlar değil, daha iyi işler yapabilecek olanlar da başıboştur."

"Tokgözlülük doğal zenginliktir; lüks ise yapay yoksulluktur."