Charles Sanders Peirce

1839 - 1914

Charles Sanders Peirce (1839-1914), Amerikalı filozof, mantıkçı, matematikçi ve bilim insanıdır. Modern pragmatizmin kurucu figürlerinden biri olarak kabul edilir; kendi terimiyle “pragmaticism”i geliştirerek kavramların anlamını pratik sonuçlarıyla ilişkilendirmiştir. Ayrıca göstergebilim (semiotik) alanının sistematik kurucularından biridir; işaretleri ikon, indeks ve sembol olarak üçlü bir ayrımla inceleyerek iletişim ve anlam kuramına sağlam bir ontolojik ve metodolojik temel kazandırmıştır. Mantık alanında varoluşsal grafikler (existential graphs) gibi özgün formal sistemler üretmiş ve kıyas, olasılık ile bilimsel yöntemin felsefesi üzerinde derin etkiler bırakmıştır. Peirce’in yaşamı akademi ve devlet hizmeti arasında geçti; bilimsel çalışmaları ve Amerikan Kıyı ve Jeodezi Servisi’ndeki görevleriyle pratik ölçme ve deney metodolojilerine katkı sağladı. Hayatı boyunca maddi sıkıntılar ve mesleki tanınma eksikliğiyle karşılaşsa da fikirleri, William James, John Dewey gibi çağdaşları ve daha sonra gelen 20. yüzyıl felsefesi ile mantık çevreleri tarafından benimsendi ve geliştirildi. Günümüzde Peirce, felsefe, mantık, dilbilim ve bilişsel bilimler kesişimindeki disiplinler arası çalışmalara temel teşkil eden bir düşünür olarak anılmaktadır.