Aristoteles

Aristoteles

Aristoteles (MÖ 384–322) Antik Yunan filozofu, bilim insanı ve sistematik düşüncenin kurucularından biridir. Makedonya'nın Stagira kentinde doğmuş; babası Nicomachus saray hekimi olarak görev yapmıştır. Genç yaşta Atina'ya giderek Platon'un Akademisi'nde yaklaşık yirmi yıl eğitim aldı; daha sonra Atina'da Lykeion'u (Peripatos) kurarak kendi okulunu ve araştırma programını başlattı. Bir dönem Büyük İskender'in öğretmeni olarak saray çevresinde etkili olmuş ve yaşamı boyunca mantık, doğa bilimleri, etik, siyaset, metafizik ve retorik gibi alanlarda kapsamlı çalışmalar yapmıştır. Aristoteles'in metinleri —Nikomakhos'a Etik, Politika, Metafizik ve Organon koleksiyonu başta olmak üzere— felsefe ve bilim tarihini derinden etkilemiştir. Mantık alanında kıyas (sillogizma) ve tümdengelim yöntemini sistemleştirirken, biyolojide gözleme dayalı sınıflandırama yaklaşımları geliştirmiştir. İslam ve Hristiyan skolastiğinde ortaçağ düşünce geleneğine kaynaklık etmiş; Rönesans ve modern dönemde bilimsel metodun oluşumuna dolaylı katkıda bulunmuştur. Aristoteles'in disiplinler arası bütünlük arayışı ve kavramsal kesinlik vurgusu, etik, siyaset ve bilim felsefesi tartışmalarında günümüzde de canlı bir referans olarak kalmıştır.

Sözler (103)

"Zamanın bir parçası var olmuştur, artık yoktur; öteki parçası ise olacaktır, henüz yoktur."

"Zayıf, daima adalet ve eşitlik ister, halbuki bunlar kuvvetlinin umurunda bile değildir."

"Yunusun havadaki sesi, ünlü harfleri ve onların kombinasyonlarını telaffuz edip, ünsüzleri edemeyen insanlarınkini andırır."

"Yüce zihinli insan, insanların ne düşüneceğinden çok, gerçeğe aldırış etmeli.John Lloyd&John Mitchinson, Afili Lügat, domingo, s. 140"

"Yapmadan önce öğrenmiş olmamız gerekenleri onu yaparken öğreniriz."

"Yanlış yoldan gitmenin birden çok yolu vardır. Ama doğruyu yapmanın tek bir yolu bulunur. Yanlış yapmak bu yüzden kolay, doğruyu bulmak ise bu yüzden zordur."

"Yalnızlık vahşi hayvanlara ya da Tanrı'ya mahsustur."

"Yüreklilik güçle birleşince büsbütün artar."

"Yetinmesini bilenler mutludur."

"Yaratılış bakımından bütün kişiler öğrenmek isteği içindedirler."

"Yalnız erdemi bilmek yetmez, ona sahip olmak, onu yapmak da gerekir."

"Utanç gençlerin süsü, yaşlıların yüz karasıdır."

"Umut insanı uyandıran bir rüyadır."

"Umut, uyanık adamın rüyasıdır."

"Tüm insanlar, doğaları gereği bilmeyi arzular."

"Tanrılar da şakalara bayılır."

Din

"Tekrar tekrar yaptığımız şeyiz biz. Dolayısıyla mükemmeliyet bir eylem değil, alışkanlıktır.John Lloyd&John Mitchinson, Afili Lügat, domingo, s. 10"

"Tek istikrarlı devlet, tüm insanların yasa önünde eşit olduğu devlettir."

"Tek bir kırlangıç ile yaz gelmez, ne de bir tek güneşli günle; ne tek bir gün, ne de tek bir kısa an insanı mutlu ve kutlu yapmaz."

"Şiir tarihten daha iyi ve felsefeldir. Şiir evrensel olanı; tarih bir konuyla ilgili olanı açıklar."