Aristoteles

Aristoteles

Aristoteles (MÖ 384–322) Antik Yunan filozofu, bilim insanı ve sistematik düşüncenin kurucularından biridir. Makedonya'nın Stagira kentinde doğmuş; babası Nicomachus saray hekimi olarak görev yapmıştır. Genç yaşta Atina'ya giderek Platon'un Akademisi'nde yaklaşık yirmi yıl eğitim aldı; daha sonra Atina'da Lykeion'u (Peripatos) kurarak kendi okulunu ve araştırma programını başlattı. Bir dönem Büyük İskender'in öğretmeni olarak saray çevresinde etkili olmuş ve yaşamı boyunca mantık, doğa bilimleri, etik, siyaset, metafizik ve retorik gibi alanlarda kapsamlı çalışmalar yapmıştır. Aristoteles'in metinleri —Nikomakhos'a Etik, Politika, Metafizik ve Organon koleksiyonu başta olmak üzere— felsefe ve bilim tarihini derinden etkilemiştir. Mantık alanında kıyas (sillogizma) ve tümdengelim yöntemini sistemleştirirken, biyolojide gözleme dayalı sınıflandırama yaklaşımları geliştirmiştir. İslam ve Hristiyan skolastiğinde ortaçağ düşünce geleneğine kaynaklık etmiş; Rönesans ve modern dönemde bilimsel metodun oluşumuna dolaylı katkıda bulunmuştur. Aristoteles'in disiplinler arası bütünlük arayışı ve kavramsal kesinlik vurgusu, etik, siyaset ve bilim felsefesi tartışmalarında günümüzde de canlı bir referans olarak kalmıştır.

Sözler (103)

"Şiir, daha felsefidir ve ciddiye alınmayı tarihten daha çok hak eder."

"Sanatın amacı, varlıkların dış görünümlerini değil, onların içsel önemlerini temsil etmektedir."

"Sürekli yaptığımız şey neyse, biz oyuz. O halde, mükemmellik bir eylem değil, bir alışkanlıktır."

"Sıradan insanlar gibi konuş, bilge adamlar gibi düşün; böylelikle herkes seni anlasın."

"Sevmek acı çekmektir, sevmemek ölmek.Sevmek zevktir ama yalnız sevilmenin hiçbir zevki yoktur."

"Sabır acıdır, fakat meyvesi tatlıdır."

"Sözün en güzeli, söyleyenin doğru olarak söylediği, dinleyenin de yararlandığı sözdür."

"Ruhun güzelliği bedenin güzelliği kadar çabuk görünmez."

"Platon'u severim ama gerçeği daha çok severim."

"Ortak tehlikeler, birbirlerinin can düşmanı olanları bile birleştirir."

"Okuyup yazanla okumayıp yazmayan arasındaki ayrılık, ölülerle diriler arasındaki ayrılık kadardır."

"Mizahın sırrı şaşırtmasıdır."

"Tek mantık düşünebilmekse; evet, akıllıyız."

"Mutluluğun özü, bizdeki tam bilgi ve ruh doğruluğudur."

"Mutlu olmak kendi kendine yeter olmak demektir."

"Mevkilerini para ile satan kimseler, masraflarını geri almak yoluna düşerler."

"Kendini bilmek bütün bilgeliğin başlangıcıdır."

"Kimse tesadüfle veya onun vasıtasıyla doğru ve akıllı olmaz."

"Kimse, korktuğu adamı sevmez."

"Kimilerinin gerçekten özgür olabilmesi için ötekilerin köle olması gerekir."