Aristoteles

Aristoteles

Aristoteles (MÖ 384–322) Antik Yunan filozofu, bilim insanı ve sistematik düşüncenin kurucularından biridir. Makedonya'nın Stagira kentinde doğmuş; babası Nicomachus saray hekimi olarak görev yapmıştır. Genç yaşta Atina'ya giderek Platon'un Akademisi'nde yaklaşık yirmi yıl eğitim aldı; daha sonra Atina'da Lykeion'u (Peripatos) kurarak kendi okulunu ve araştırma programını başlattı. Bir dönem Büyük İskender'in öğretmeni olarak saray çevresinde etkili olmuş ve yaşamı boyunca mantık, doğa bilimleri, etik, siyaset, metafizik ve retorik gibi alanlarda kapsamlı çalışmalar yapmıştır. Aristoteles'in metinleri —Nikomakhos'a Etik, Politika, Metafizik ve Organon koleksiyonu başta olmak üzere— felsefe ve bilim tarihini derinden etkilemiştir. Mantık alanında kıyas (sillogizma) ve tümdengelim yöntemini sistemleştirirken, biyolojide gözleme dayalı sınıflandırama yaklaşımları geliştirmiştir. İslam ve Hristiyan skolastiğinde ortaçağ düşünce geleneğine kaynaklık etmiş; Rönesans ve modern dönemde bilimsel metodun oluşumuna dolaylı katkıda bulunmuştur. Aristoteles'in disiplinler arası bütünlük arayışı ve kavramsal kesinlik vurgusu, etik, siyaset ve bilim felsefesi tartışmalarında günümüzde de canlı bir referans olarak kalmıştır.

Sözler (103)

"Kimi ister, kimi verir; doğa ile insan bir bütündür."

"Kanun düzendir, iyi kanun iyi düzendir."

"Kalite bir yasa değil bir alışkanlıktır."

"İnsan ve hayvan arasındaki tek fark düşünmektir düşünebilene."

"İnsanlar bir açıdan iyi pek çok açıdan kötüdür."

"İnsanın içinde olanlar dışında anlam buluyor."

"İnsan, doğası gereği siyasi hayvandır."

"İsteklerini tutsak al, vicdanına tutsak ol."

"İnsan politik bir hayvandır."

"İyi rejimler arasında demokrasi en kötüsüdür, ancak kötülerin en iyisidir."

"İşler, iş olarak şerefli veya şerefsiz diye ayrılmazlar. Yapılışlarındaki maksada göre şerefli veya şerefsiz olurlar."

"İradene hakim fakat vicdanına esir ol."

"İyiliğe gücün yetmezse, kötülük etme."

"İlkeler ya da ilk nedenler bilimidir felsefe."

"İnsanoğullarının yönetimi sanatı üzerinde düşünen herkes, devletlerin geleceğinin gençlerinin eğitimine bağlı olduğu konusunda ikna olmuşlardır."

"İyi iki anlama gelir: Birisi mutlak iyidir. Diğeri ise birisi için iyi olandır."

"İnsanları iyi yapan yasalardır."

"İyi, basit; kötü ise çok yönlüdür."

"İnsanlar arzularına son olmadığı için, bu arzuları tatmin edecek vasıtalara da son olmamasını isterler."

"İlim tümeli, tarih tikeli, sanat olanaklı olanı bildirir."