Giordano Bruno
1548 - 1600
Giordano Bruno (doğum adı Filippo Bruno), 1548 doğumlu İtalyan düşünür, rahip ve yazar olarak erken modern Avrupa felsefesinde dikkat çeken bir figürdür. Napoli yakınlarındaki Nola'da doğmuş, Dominikan tarikatına katılarak Giordano adını almıştır; daha sonra tarikatı terk ederek Avrupa'da gezgin bir entelektüel olarak yaşamış, çeşitli üniversite ve saraylarda ders vermiş ve çok sayıda felsefi, edebi ve astronomik metin kaleme almıştır. Bruno, skolastik dogmalara meydan okuyan, akıl ve sezgiyi harmanlayan bir uslup geliştirmiştir. En belirgin katkılarından biri evren anlayışıydı: sonsuz bir evren ve çok sayıda dünya fikrini savunmuş, Kopernikçi görüşleri aşan, Güneş merkezli modelin ötesinde kozmik çoğullaşmayı gündeme getirmiştir. Ayrıca hermetik düşünce, pansofik ve panteist eğilimler ile doğal büyü (natural magic) üzerine yazıları, dönemin resmi dinî otoriteleriyle çatışmasına yol açmıştır. 1590'ların sonlarında Roma Engizisyonu tarafından kovuşturmaya uğramış ve 17 Şubat 1600'de Roma'da idam edilmiştir. Bruno, modern düşüncede ifade ve araştırma özgürlüğünün sembolü olarak anılır; fikirleri bilimsel devrimin bazı yönleriyle rezonans kurmuş ve sonraki kuşak filozoflar ile tarihçiler tarafından yeniden değerlendirilmiştir.
Sözler (12)
"Zaferin elde edilebilir olduğunu düşünerek mertçe savaştım. Ne yazık ki ruhumun gücü bedenimden esirgenmiş. İnanıyorum ki gelecek kuşaklar gerçek uğruna savaşmayı tüm yaşam zevklerinden üstün tutacakl…"
"Yaşamın amacı, kaderi anlayabilmektir; çünkü bu bilgi gerçek kurtuluş olan Tanrı ve sonsuzla birleşme bilincine bizi yöneltebilen tek şeydir."
"Tanrı, iradesini hâkim kılmak için yeryüzündeki iyi insanları kullanır; yeryüzündeki kötü insanlar ise kendi iradelerini hâkim kılmak için Tanrı'yı kullanırlar."
"Sınırsız mekandaki sonsuz maddeler bir bütünlük içindedir. Dünya sonsuz gezegenler ve yıldızlardan sadece biridir ve hiçbir ayrıcalığı yoktur. Uzay yaratılmamıştır ve hiçbir şey değişmez değildir."
"Ne gördüğüm hakikati gizlemekten hoşlanırım, ne de bunu açıkça ifade etmekten korkarım. Aydınlık ve karanlık arasındaki, bilim ve cehalet arasındaki savaşa her yerde katıldım. Bundan dolayı her yerde …"
"Kör hata, aç gözlü bir dönem, aksi şans,Sağır hasetlik, kepaze çılgınlık, kıskanç eşitsizlikKaba bir kalp, bozuk ruh, çılgın cesaret,Temiz bir havayı benden gizlemeye yeterli olmayacak,Gözlerimin önün…"
"İnsanın sırf çoğunluk, çoğunlukta olduğu için, kitlelerle ya da çoğunlukla aynı şekilde düşünmek istemesi aşağılık ve düşük bir kafası olduğunun kanıtıdır. Halkın çoğunluğu ona inansın inanmasın, haki…"
"Büyücüler inanç sayesinde, fizikçilerin hakikat sayesinde yaptıklarından daha fazlasını yaparlar."
"Bilgisizliğin azgınlığına karşı savaştım. İnanın ki dünya nimetleri ya da öz saygı için bu acıya katlanmıyorum, yaşamı ben de çok seviyorum; fakat inançlarım bunun üstündedir."
