Alexander Berkman

1870 - 1936

Alexander Berkman (1870–1936), Rus İmparatorluğu sınırları içindeki Vilna’da doğmuş, ABD’de etkin olmuş önde gelen anarşist, yazar ve aktivisttir. Genç yaşta New York’a göç eden Berkman, işçi hareketleri ve anarşist çevrelerle yakın ilişkiler kurdu; Homestead grevi sonrası 1892’de sanayici Henry Clay Frick’e yönelik suikast girişimiyle geniş çapta tanındı. Bu eylem sonucunda uzun yıllar hapse mahkûm edildi ve hapishane yılları, 1912’de yayımlanan Prison Memoirs of an Anarchist adlı kitabının temelini oluşturdu. Berkman, yazınsal üretimi ve örgütsel çabalarıyla Amerikan ve uluslararası anarşist hareketine önemli katkılarda bulundu; dönemsel yayınlara ve propagandaya etkin biçimde katıldı. 1919’da ABD’den sınırdışı edilip Rusya’ya gönderilmesinin ardından Bolşevik yönetimle yaşadığı hayal kırıklıkları onu eleştirel bir konuma yöneltti ve Sovyet uygulamalarına dair keskin değerlendirmeler yaptı. Hayatı boyunca hem teorik hem pratik düzeyde işçi hakları, özgürlükçü sosyalizm ve bireysel özgürlük temalarını savundu; yazıları ve anıları sonraki kuşaklarda anarşist düşüncenin kaynakları arasında yer aldı.