Edmond Jabes

1912 - 1991

Edmond Jabès (1912–1991), Mısır’da doğmuş ve Fransızca yazan önemli bir şair, deneme yazarı ve düşünür olarak kabul edilir. Kahire’de büyüyen Jabès, Yahudi kökeni ve Ortadoğu kökenli kimliğinin getirdiği tarihsel ve varoluşsal sorgulamaları eserlerine taşımıştır. 1950’lerin ortalarında Mısır’dan ayrılarak Fransa’ya yerleşen yazar, burada hem şiir hem de düzyazı sınırlarını zorlayan, dil ve kimlik üzerine yoğunlaşan üretimler vermiştir. Eserleri, özellikle Tevrat, Kabbala, sürgün ve belleğin temalarını felsefi ve mistik bir bakış açısıyla ele alır. En bilinen yapıtlarından biri olan “Le Livre des Questions” (Soru Kitabı) adlı seride, metnin sınırları, konuşma ve susuşun anlamları üzerine keskin düşünsel sorgulamalar yürütür; bu çalışmalarla edebiyat, din ve felsefe arasında köprüler kurar. Jabès’in dili yoğun, aforizmik ve yer yer mitopoetik niteliktedir; yorumcular onun eserlerini çağdaş düşünce ve İbranice mistisizm referanslarıyla ilişkilendirirler. Ölümü sonrası da eserleri, sürgün edebiyatı ve çağdaş Fransız şiiri açısından önemli bir miras olarak değerlendirilmektedir.