Michel de Montaigne

Michel de Montaigne

1533 - 1592

Michel de Montaigne (1533–1592), Fransız Rönesans’ının önde gelen düşünür ve yazarlarındandır. Bordo yakınlarındaki bir soylu ailede doğmuş, Latince ağırlıklı klasik bir eğitim görmüş ve hukuk öğrenimi aldıktan sonra çeşitli kamu görevlerinde bulunmuştur. 1570’lerin başında emekliliğe çekilerek ailesinin şatosundaki özel kütüphanesinde yazmaya zaman ayırmış ve burada yaşamının en tanınmış çalışması haline gelecek denemelerini kaleme almıştır. Montaigne’in Essais (Denemeler) adlı yapıtı, kişisel gözlem, anekdot ve felsefi sorgulamayla örülmüş bir yöntemle insan doğası, ahlak, bilgi ve şüphe temalarını işler. “Deneme” türünü edebiyat sahnesinde belirginleştirmiş; samimi, öznel üslubu ve şüpheci yaklaşımı nedeniyle modern deneme türünün kurucularından sayılır. Etkisi hem edebi hem de felsefi alanda derin olmuş; sonraki yüzyıllarda hümanist düşünce, bireysel öznellik ve epistemolojik kuşku tartışmalarında sıkça atıf alan bir figür olarak kalmıştır.

Sözler (169)

"Zihinde ve bedende rahatlık olmadıkça, dösek rahat olmuş neye yarar?"

"Çatabilirsen önce fikirlerime çat; sonra bana."

"İyiliğin bilgisine sahip olmayana bütün diğer bilgiler zarar verir."

"Gün geçtikçe kendimden ayrılıyor ve uzaklaşıyorum."

"Bir başarı bin mazeretten üstündür."

"Bir devleti hiçbir şey yenilik kadar rahatsız etmez."

"Hedefi olmayan gemiye hiçbir rüzgâr yardım edemez."

"Halkı bir tek insan, bir tek insanı bütün halk gibi gör."

"Hiçbir şey öfke kadar insan düşüncesini saptıramaz."

"Her zaman aklımızın ardı sıra gidelim, halkın takdiri de, canı isterse ardımızdan gelsin."

"Kalemlerimizi mürekkebe batırmakla yetinelim, kana batırmayalım."

"Hiçbir şey kendiliğinden ne o kadar üzücüdür, ne de zor. Bizim gevşekliğimiz, güçsüzlüğümüzdür ona bu niteliği veren."

"Herkes kendisi için bir derstir; yeter ki; insan kendisini yakından görmesini bilsin."

"Hayat kendiliğinden ne iyi, ne kötüdür; Ona iyiliği kötülüğü katan sizsiniz."

"Bazen iyi bir öğüt, pahalı bir armağandan daha değerlidir."

"Yılların elimizden çekip aldığı yaşama zevklerini dişimiz, tırnağımızla savunmalıyız."

"Her insanda, insanlığın bütün hâlleri vardır."

"Kişi ileride eziyet çekeceği için korkuyorsa, şu anda korkusundan eziyet çekmeye başlamış demektir."

"Kendine dost olan bilsin ki herkesle dosttur."

"Kendimize, tümüyle bizim olan, başkalarının giremeyeceği, gerçek özgürlüğümüzü oluşturacağımız, tam anlamıyla inzivaya çekilip yalnız kalabileceğimiz küçük bir arka oda ayırmalıyız."