Michel de Montaigne

Michel de Montaigne

1533 - 1592

Michel de Montaigne (1533–1592), Fransız Rönesans’ının önde gelen düşünür ve yazarlarındandır. Bordo yakınlarındaki bir soylu ailede doğmuş, Latince ağırlıklı klasik bir eğitim görmüş ve hukuk öğrenimi aldıktan sonra çeşitli kamu görevlerinde bulunmuştur. 1570’lerin başında emekliliğe çekilerek ailesinin şatosundaki özel kütüphanesinde yazmaya zaman ayırmış ve burada yaşamının en tanınmış çalışması haline gelecek denemelerini kaleme almıştır. Montaigne’in Essais (Denemeler) adlı yapıtı, kişisel gözlem, anekdot ve felsefi sorgulamayla örülmüş bir yöntemle insan doğası, ahlak, bilgi ve şüphe temalarını işler. “Deneme” türünü edebiyat sahnesinde belirginleştirmiş; samimi, öznel üslubu ve şüpheci yaklaşımı nedeniyle modern deneme türünün kurucularından sayılır. Etkisi hem edebi hem de felsefi alanda derin olmuş; sonraki yüzyıllarda hümanist düşünce, bireysel öznellik ve epistemolojik kuşku tartışmalarında sıkça atıf alan bir figür olarak kalmıştır.

Sözler (169)

"Bilim iyi olmasına iyi bir ilaçtır."

"Değiştirilemeyen bir düzen kötü bir düzendir."

"Düşünce olmadan, geriye kalan her şey kör, sağır ve cansızdır."

"Dünyanın en büyük cezaevi cahil insanın kafasının içidir !"

"Düşünmekten utanmıyorsan, söylemekten de utanma!"

"Bilmeyi istemekten daha doğal bir istek yoktur."

"Yasalardan daha çok, daha ağır, daha geniş haksızlıklara yol açan ne vardır?"

"Kendini başkalarına ödünç ver ama kendini sadece kendine ver."

"Kadınların, süs ve aylaklıklarının bizim emeğimizle beslenmesi gülünç ve haksız bir şeydir."

"Bütün ahlak felsefesi sıradan ve kendi halinde bir hayata da girebilir, daha zengin, gösterili bir hayata da: Her insanda, insanlığın bütün hâlleri vardır."

"Bir şey koparır bizden yıllar, akıp giderken."

"Kurnazlıkların para etmediğini gördüm de güldüm."

"Tıpkı bir doktorun işini yapması gibi değiştirmek bilmekten değerlidir."

"Söylemek bir iş, yapmak ise başka bir iştir."

"Bizim olması için insanın bütünlüğüyle işe karışması gerekir."

"Bilinecek, bilinince de daha fazla hatırı sayılacak diye iyi adam olan, insanların kulağına gitmesi koşuluyla iyilik eden kişi, kendisinden daha fazla yarar sağlanabilecek bir insan değildir."

"Korunmak saldırana hem istek veriyor, hem de hak kazandırıyor: Her korunma savaşçı bir kılığa girer ister istemez."

"Benim mesleğim ve sanatım yaşamaktır."

"Kendini olduğundan az göstermek, alçakgönüllülük değil, budalalıktır; kendine değerinden az paha biçmek korkaklıktır, pısırıklıktır. Kendini olduğundan fazla göstermek de, çoğu kez gururdan değil buda…"

"Bir arı başkasını sokunca kendisine daha çok zarar verir. Gücü ve iğnesi elden gider."