Ebû Müslim Horasânî

Ebû Müslim Horasânî (Ar. Abū Muslim al-Khurāsānī), 8. yüzyılın önde gelen askeri ve siyasi liderlerinden biridir. Kökenleriyle ilgili bilgiler değişken olmakla birlikte, Horasan bölgesinde doğup büyüdüğü ve muhtemelen İranî veya Türkî kökenli olduğu kabul edilir. Abbasî hareketinin Horasan’daki örgütlenmesini ve savaş yönetimini üstlenmiş, Emevîlerin hakimiyetine son verilmesinde anahtar bir rol oynamıştır. Karizmatik liderliği ve başarılı askerî stratejileri sayesinde kısa sürede geniş bir destek tabanı oluşturmuştur. İhtilâlden sonra Horasan valisi gibi geniş yetkiler verilmiş; bölgedeki otoritesini hem idari hem de askerî alanlarda kuvvetlendirmiştir. Ancak Abbâsî halifeliğinde artan merkezî çekişmeler ve halife el‑Mensûr’un kuşkuları Ebû Müslim’in düşüşüne yol açmıştır. 755 civarında ortadan kaldırılmış ve öldürülmüştür; ölümü İslâm tarihindeki erken dönemin iç siyaset mücadelelerinin sembolik bir olayı haline gelmiştir. Ebû Müslim’in mirası, sonraki asırlarda isyanların ve yerel liderlik iddialarının beşiği olarak yorumlanmış; halk ve tarihçiler nezdinde hem devrimci bir kahraman hem de tehlikeli bir rakip olarak anılmıştır.