Deng Xiaoping

1904 - 1997

Deng Xiaoping (1904-08-22 – 1997-02-19), Çin Halk Cumhuriyeti'nin geç döneminde fiili liderlik yapmış devlet adamı ve reformcudur. Sichuan eyaletinde doğmuş, genç yaşta siyasal faaliyete katılmış, uzun yıllar boyunca Komünist Parti içinde çeşitli askeri ve idari görevler üstlenmiştir. Kültür Devrimi sırasında siyasi olarak saf dışı bırakılmasına rağmen 1970'lerin sonlarında yeniden sahneye dönerek partide ve devlet aygıtında etkili bir konum elde etmiştir. Deng, resmî unvanlardan ziyade fiili otorite ile ülke yöneticiliği yapmış, pragmatik bir yaklaşım benimseyerek “siyah kedi-beyaz kedi” benzetmesiyle ideolojiden ziyade sonuç odaklı politikaları vurgulamıştır. 1978'den itibaren Deng, “reform ve dışa açılma” politika paketini başlatarak Çin ekonomisinin piyasa mekanizmalarına kademeli açılmasını, köy bazlı sorumluluk sistemini ve özel sektörün ve yabancı yatırımların önünü açan Özel Ekonomik Bölgelerin kurulmasını teşvik etmiştir. Bu politikalar Çin'in hızlı ekonomik büyüme ve kitlesel yoksulluk azalması sürecinin temelini atmıştır. Aynı zamanda 1989 Tiananmen olayları sırasında otoriter kararlar ve insan haklarıyla ilgili eleştiriler Deng'in mirasını gölgelemiştir. 1997'de ölümünde Deng, modern Çin'in ekonomik dönüşümünü başlatan merkezi figür olarak hem geniş övgü hem de sert eleştiriyle anılmıştır.