Jeremy Bentham

1749 - 1832

Jeremy Bentham (1748–1832), İngiliz hukukçu, filozof ve sosyal reformcu olarak modern faydacılık (utilitarianism) düşüncesinin öncülerindendir. "En büyük mutluluk ilkesi"ni savunarak yasaların ve kamu politikalarının temel ölçütünün toplumsal mutluluk olması gerektiğini ileri sürdü. Hukuk felsefesi, etik ve sosyal reform üzerine yazdığı kapsamlı eserlerde ceza hukukunun, cezaevleri yönetiminin, kanunların sadeleştirilmesinin ve yasama süreçlerinin rasyonelleştirilmesinin önemini vurguladı. Bentham, özgürlükçü ve pragmatik bir yaklaşımla dinî hoşgörü, oy hakkının genişletilmesi ve ekonomik düzenlemeler gibi konularda da dönemin geleneksel görüşlerine meydan okudu. Bentham’in en bilinen çalışmaları arasında An Introduction to the Principles of Morals and Legislation bulunur; bu eser, faydacılık teorisinin sistematik ifadesi olarak kabul edilir. Ayrıca hapishane düzenlemeleri ve toplum denetimi üzerine geliştirdiği Panopticon tasarısı geniş yankı uyandırmıştır. Akademik ve politik çevreler üzerinde uzun süreli bir etkisi olmuş, John Stuart Mill gibi düşünürleri etkilemiştir. Bentham’ın bedeninin balmumuyla korunarak University College London’da sergilenmesi (auto-icon) de onun kamu belleğindeki özgün yerini simgeler.