İbn Ataullah

1260 - 1309

İbn ʿAṭāʾ Allāh el-İskenderî (genellikle İbn Ataullah olarak anılır), 13. yüzyıl sonu ile 14. yüzyıl başlarında yaşamış olan Mısırlı bir Sufi âlimi ve şârihtir. İskenderiye merkezli olan İbn Ataullah, Şâdilî tarikatı geleneği içinde önemli bir manevi otorite olarak tanınır; en çok bilinen eseri al-Hikam (Hikmetler) adlı özlü sözler ve manevî öğretiler derlemesidir. Bu eser, İslâm tasavvuf geleneğinde kısa, özümsenebilir ifadeler biçiminde öğreti verme geleneğinin başlıca örneklerinden biri sayılır ve pek çok şerh ve tercümeye konu olmuştur. Eserleri, tevazu, tevekkül ve nefs terbiyesi gibi Sufi pratiklerini açık ve yoğun bir dilde işler; bu yönüyle hem klasik Arapça tasavvuf müktesebatının hem de sonraki dönem sufi sohbet ve meşâyıh eğitimlerinin önemli kaynaklarından biri olmuştur. Ölümünden sonra da İbn Ataullah’ın sözleri ve yorumları İslâm dünyasında geniş bir etki yaratmış, onun adı Şâdilî halkanın öğretileriyle özdeşleşmiş ve hâlen medrese ve zikir halkalarında okutulmaya devam etmektedir.