İlber Ortaylı
1947 - günümüz
İlber Ortaylı (d. 21 Mayıs 1947), Türkiye’nin önde gelen tarihçilerinden biri ve kamuya mal olmuş bir entelektüeldir. Akademik ilgi alanı ağırlıklı olarak Osmanlı tarihi, Osmanlı yönetim ve kültür yapıları ile diplomasi tarihidir. Hem akademik çevrelerde hem de geniş halk kitleleri arasında tanınmış; kitapları, makaleleri ve dersleriyle Osmanlı çalışmaları alanına önemli katkılar yapmıştır. Bilimsel üretiminin yanı sıra televizyon programları, konferanslar ve köşe yazıları aracılığıyla tarih bilgisini geniş kitlelere aktarmasıyla bilinir. Ortaylı, disiplinlerarası yaklaşımı, akıcı anlatımı ve zengin birikimiyle öğrenciler, meslektaşlar ve genel kamuoyunun saygısını kazanmıştır. Uzun yıllar boyunca üniversitelerde dersler vermiş, seminerler düzenlemiş ve araştırma projelerine öncülük etmiştir. Popüler ve akademik eserleri, Osmanlı’nın sosyal, siyasal ve kültürel dinamiklerini açıklamaya yönelik kaynak niteliğindedir. Güncel tartışmalara yaptığı katkılar ve kamuoyuyla kurduğu köprü sayesinde Türkiye’de tarih bilincinin yaygınlaşmasında etkili bir figür olarak kabul edilir.
Sözler (95)
"Serpme kahvaltı tam bir görgüsüzlük. Bu gıda kıtlığında böyle bir israfa hiç gerek yok. Bunun kadar nefret ettiğim bir şey yok."
"Bize yerli arabadan, yerli uçaktan önce yerli et, buğday, pirinç, mercimek, şeker, mısır ve sebze lazım."
"Hangi Müslüman ülkesine baksan; fakirlik, kaos, işkence, zulüm, kin, nefret ve cahillik almış başını gidiyor. Ve liderleri de saraylarda yaşıyor.."
"Hayalleri çok açıktır; kadın-erkekin eşit, fevkalade üretken, okuma-yazma meselesinin halledildiği, eğitimin gittikçe arttığı, müzik dinleyen, operaya giden bir Türkiye."
"Atatürk Başkomutan olmasa, 30 Ağustos Zaferi ve Sakarya Savaşı olmasa İstanbul'u ancak turist gezisinde görürdük."
"Atatürk olmasa köle pazarında cariye olarak satılacağını biliyor, ama yine de hakaret ediyor. Böylesi nankör bir topluma özgürlük verdiği için Atatürk'e de kızmıyor değilim."
"Türk kadını hiçbir şeyi kendi hakkı ile almadı. Ne bir kadın hareketi var, ne de bir eylem. Hepsini Atatürk verdi. Kıymetini bilmiyor."
"Türkiye'de ne eksik bugün? Kültür hayatı. Kurmamışız. Atatürk sırtımızda gömlek yokken arkeolog, hititolog yetiştirdi."
"Atatürk 4 yıl işgalcilerle, 15 yıl ise cahillerle savaştı. Bunu unutmayın. Bu ülkenin en büyük sorunlarından biri cehalettir."
"9 milyon öğrencinin takdir aldığı, ama yarısının üniversite sınavından barajı dahi geçemediği eğitim sisteminde yetişiyor evlatlarımız."
"Enflasyonla topyekûn mücadele ettiğimiz kadar cehaletle topyekûn mücadele etseydik, bugün enflasyonla uğraşmak zorunda kalmazdık."
"19. yüzyıl bütün Osmanlı camiasının en hareketli, en sancılı, yorucu, uzun bir asrıydır; geleceği hazırlayan en önemli olaylar ve kurumlar bu asrın tarihini oluşturur."
"Tanzimat hareketi her şeye rağmen Türkiye idaresini modernleştirmek, bir başka deyişle merkezileştirmek yolunda önemli ilerlemeler sağladı. Tanzimat devri görkemle açılıp rezaletle kapanan bir tarihî …"
"Cumhuriyet monarşiyi, hükûmdarlığı reddedecek ve tenkit edecektir; bu kaçınılmazdır. Fakat bizde maalesef bir müddet sonra ölçü kaçırılmıştır."
"Türkiye'nin içine kapanması, Batı medeniyetini reddetmesi, bir "Taliban rejimi"ne dönüşmesi mümkün değildir."
"Türkler teşkilatlanma yeteneği yüksek, askeri bir toplumdur. Yani "Her Türk askerdir" sözüne gülerler ama beğenin beğenmeyin bu doğrudur."
"İlmin ve sanatın yüzde 70'i pösteki saymak gibi sıkıntıdır, yüzde 30'u keyifle yapılır ancak."
