İlber Ortaylı
1947 - günümüz
İlber Ortaylı (d. 21 Mayıs 1947), Türkiye’nin önde gelen tarihçilerinden biri ve kamuya mal olmuş bir entelektüeldir. Akademik ilgi alanı ağırlıklı olarak Osmanlı tarihi, Osmanlı yönetim ve kültür yapıları ile diplomasi tarihidir. Hem akademik çevrelerde hem de geniş halk kitleleri arasında tanınmış; kitapları, makaleleri ve dersleriyle Osmanlı çalışmaları alanına önemli katkılar yapmıştır. Bilimsel üretiminin yanı sıra televizyon programları, konferanslar ve köşe yazıları aracılığıyla tarih bilgisini geniş kitlelere aktarmasıyla bilinir. Ortaylı, disiplinlerarası yaklaşımı, akıcı anlatımı ve zengin birikimiyle öğrenciler, meslektaşlar ve genel kamuoyunun saygısını kazanmıştır. Uzun yıllar boyunca üniversitelerde dersler vermiş, seminerler düzenlemiş ve araştırma projelerine öncülük etmiştir. Popüler ve akademik eserleri, Osmanlı’nın sosyal, siyasal ve kültürel dinamiklerini açıklamaya yönelik kaynak niteliğindedir. Güncel tartışmalara yaptığı katkılar ve kamuoyuyla kurduğu köprü sayesinde Türkiye’de tarih bilincinin yaygınlaşmasında etkili bir figür olarak kabul edilir.
Sözler (95)
"Bizim Milli Eğitim camiamızı yönlendiren adamlar köylüdür. Bunların yüksek bir kültürü yoktur."
"19. ve 20. yüzyıllarda Japon dediğiniz, Avrupalıya benzemek için önce gözünü ameliyat ettirerek işe başlamıştır. Bu ameliyatlar halen devam ediyor. İranlı hanımlar arasında da burun ameliyatı yaygın, …"
"Türk ordusu ricat etmeyi bilmezdi. İlk defa ricat etmeyi İstiklal Savaşı'nda öğrenmiştir. Gazi Mustafa Kemal Paşa'nın harp tarihimizdeki büyük katkısı düzenli geri çekilmeyi öğretmesidir."
"Bir opera eserini icra eden cemiyet, birçok işi topluca yapabilme ve örgütlenme kâbiliyetine sâhip demektir."
"Şarktaki gibi her sokağın ötesinde bir başka cemaat, her kapının arkasında başka dil, her semtte ayrı bir din gibi şeyler görünmez batı Avrupa'da... Bu muhtelif kavimlerin birlikte yaşama meselesi Akd…"
"Cumhuriyet Türkçedir, niye Türkçedir; çünkü cumhuriyetin kökü "cumhur", cemaat anlamında "people" anlamında "congregation" anlamında bir Arapça kelimedir; ama o kelimeden cumhuriyet ve cumhuriyet reji…"
"Bünyesine girmek istediğimiz dünya (Avrupa Birliği) eğitimde geridir, gerilemekte değil, geridir."
"Türkiye'nin sınırları bakımından, içindeki problemleri bakımından Batı Avrupa modelleriyle benzeşir yanları yoktur."
"Avrupa Birliği gibi birliklerin içine girmek gerekir, fakat bunlara fazla bağlanmama, yani her an bavulu hazır iç güveyisi gelin kız durumunda girmeniz gerekir ki, bir kriz anında avi kolayca terk ede…"
"Besleyemeyeceği nüfusu üretmek çok ağır bedeli olan toplumsal bir hatadır. Zira, eğitilemeyen ve beslenemeyen göçmen kalabalıklar eninde sonunda marjinal cemaatlere dönüşürler."
"Birbirlerini tanımayan, birbirlerinden şüphe eden kitlelerin bulunduğu yerde ne sulhüsalah yani barış, ne de onurlu bir eşitlik olur."
"En utanılacak yönümüz tarih yaptığımız halde tarih öğrenmemek, tarih yazmamak konusundaki cahilce ısrarlarımız."
"Gençler, hem gezmeyi hem de okumayı ihmal etmeyin. Bilmek için ikisi de lazım. Sorguladığınız ya da merak ettiğiniz her şey hakkında kitap okuyun. Sadece ders kitaplarıyla gerçekleri öğrenemezsiniz."
