Jan Hus

1372 - 1415

Jan Hus (yak. 1372, Husinec – 6 Temmuz 1415, Konstanz), Orta Çağ’ın geç döneminde Bohemya’da etkili olmuş bir vaiz, ilahiyatçı ve erken dönem reform hareketinin önde gelen figürlerinden biridir. Prag’daki Karolus Üniversitesi’nde eğitim görmüş, daha sonra özellikle Bethlehem Şapeli’nde Çekçe verdiği vaazlarla geniş halk kitlelerine ulaşmıştır. John Wycliffe’in öğretilerinden etkilenen Hus, kilise yolsuzluklarını ve ruhani otoritenin istismarını eleştirmiş, kutsal ayinlerde halkın da pay almasını savunan Utraquist görüşleri desteklemiş ve ana akım liturji ile uygulamalara karşı sorgulayıcı bir tutum sergilemiştir. Eleştirileri ve reformist söylemleri nedeniyle Kilise makamlarıyla giderek çatışmaya giren Hus, 1414’te Konstanz Konsili’ne davet edilip güvence altında olduğu söylenmesine rağmen tutuklanmış ve 1415’te sapkınlıkla suçlanarak diri diri yakılarak idam edilmiştir. Ölümü, Bohemya’da geniş çaplı bir dini ve toplumsal hareket olan Hussit Hareketi’nin patlak vermesine yol açmıştır. Hus’un yazıları ve mirası, Protestan Reformu öncesinde dini reform arayışlarının önemli bir precursörü olarak değerlendirilir; bugün Çek ulusal tarihinde hem dinsel hem de kültürel bir simge olarak anılmaktadır.