Kâzım Karabekir
1882 - 1948
Kâzım Karabekir (1882–1948), Osmanlı İmparatorluğu son döneminde yetişmiş bir subay, Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluş sürecinde Doğu Cephesi komutanlığı yapmış önemli bir asker ve siyasetçidir. Askerî eğitimini tamamladıktan sonra I. Dünya Savaşı sırasında ve hemen sonrasında çeşitli karargâh görevlerinde bulunmuş; özellikle Doğu’da Ermeni kuvvetlerine karşı yürüttüğü harekâtlar ve bölgeyi kurtarıp düzeni sağlamadaki rolüyle öne çıkmıştır. Kurtuluş Savaşı yıllarında Doğu Cephesi komutanı olarak bölgenin savunulması ve doğu sınırlarının güvence altına alınmasında belirleyici bir konumda olmuştur. Savaş sonrasında siyasi hayata atılarak mecliste milletvekili olarak görev yapmış, cumhuriyetin ilk yıllarındaki partilerarası tartışmalarda etkin rol oynamıştır. 1920’li yıllarda muhalefet içinde yer aldı ve daha sonra siyasi süreçlerde çeşitli dönemlerde taraf değiştiren bir profil sergiledi. Uzun yıllar boyunca askeri analizler, tarihî değerlendirmeler ve anı yazılarıyla Kurtuluş Savaşı ve erken cumhuriyet dönemi üzerine önemli kaynaklar bırakmıştır. Karabekir, hem askeri liderliği hem de siyaset sahasındaki etkinlikleriyle Türkiye tarihinin kritik figürlerinden biri olarak kabul edilir.
Sözler (19)
"Münakaşaya tahammülü olmayan bir mesele varsa o da din değiştirme gayretidir. Bence İslâm kalırsak mahvolmayız. Bilâkis yaşarız, hem de yakın tarihlerdeki misalleri gibi itibar görerek yaşarız. Fakat …"
"Genç nesillere tarihi, tek bir kişinin kahramanlığı üzerine kurarak anlatamazsınız. Bu, o kanlı mücadelede canını siper etmiş olan komutanlara hele de Mehmetçiğe hakarettir. Onların hakkını nasıl yers…"
"Biz Atatürk'le hayatımızı sehpaya koyduk."
"Akşam İsmet geldi. Çiftçi olalım diyor. Tek bile kalsam uğraşacağım dedim. (29 Kasım 1918)"
"İkna her şeyin başıdır."
"Eliniz, kolunuz, fikriniz sağlam oldukça, bu dünyada yenemeyeceğiniz zorluk yoktur."
"Kanunlar dışında hiçbir icraata taraftar değilim. Özellikle şu sıralarda. Bunun için güvenilir arkadaşlardan kurulu bir heyet göndeririz. Yolsuzluk varsa inceler, bulur. Halkın sükûnetini bozmak istey…"
"Kemâlist tâbirinin devâmının sakatlığını Fevzi Paşa’nın yanında Kemâl Paşa’ya bir daha söyledim."
"Paşam, pekala siz de biliyorsunuz ki bütün gençliğini müstedibler ve diktatörlerle mücadele ederek geçirmiş insanlardanım. Bir milleti ancak demokrasi esasları mutlu yaşatır, birlik ve kuvvet yaşatır.…"
"Yirminci asırda zan ve vehimle millet idare edilemez."
"Yanlış bilgi felaket kaynağıdır vatandaş. Her işin evvela hakikatını ara ve öğren, sonra münakaşasını istediğin gibi yap."
"Muhaliflerden Ali Şükrü Ankara’ya makine getirmiş... Tan gazetesini çıkaracakmış... Gâzi yanımda Cevat Abbas’a dedi: Muhalifler matbaa yapıyor da, siz hâlâ uyuyorsunuz. Yakmalı, yıkmalı... Dedim: Paşa…"
"Bolşeviklik fikrinde olanları ikaz ettim. (Bolşeviklik fikrinin tekrar alevlenerek Amasya içtimasında dahi münakaşa ve kabul edildiğini fakat ikazımla tekrar milli hükümet esasına rücu edildiği görüle…"
"Milli istiklâlimizi kurtarmak için canla başla uğraşanların bu hizmetlerini yazmayabilirsiniz; fakat bari bunları borçlu çıkarmayınız."
"İstiklâl Harbi'nin esrarına vakıf olmayanların işi kolayca kavraması mümkün değildir. Bunun için hadiselerin tahlilinde yanlış görüşlerle hakkımda şu veya bu iltifatlarda acele buyurulmasın. Bunların …"
"İngilizlerin mandasını kabul. Bunu kabul eden Hürriyet ve İtilâf erkânı İngilizler işlerine daha elverişli buldular ve bu kombinezonu yaptırmadılar. Mustafa Kemal Anadolu'ya çıkarılıncaya kadar Harbiy…"
