Oliver Cromwell

1599 - 1658

Oliver Cromwell (25 Nisan 1599 – 3 Eylül 1658), İngiliz asker ve siyasetçi olarak tanınır. Norfolk kökenli bir çiftçi ailesinden gelen Cromwell, 1630'larda Parlamento yanlısı siyaset sahnesine katıldı ve İngiliz İç Savaşı sırasında Yeni Model Ordu'nun liderlerinden biri olarak öne çıktı. Marston Moor (1644) ve Naseby (1645) gibi kritik muharebelerde aldığı roller sayesinde kraliyetçi güçlere ağır darbeler indirdi; bu zaferler, Kral I. Charles'ın yargılanıp idam edilmesine ve İngiltere'de monarşinin geçici ortadan kalkmasına zemin hazırladı. 1653'te lord protector (Koruyucu Lord) olarak anayasal ve idari yetkilerle donatılan Cromwell, merkeziyetçi bir yönetim kurdu, dini reform ve kamu düzeni politikalarını uyguladı. İrlanda ve İskoçya harekatları sırasında izlediği sert askeri ve siyasi politikalar hem başarı hem de büyük tartışma yarattı; İrlanda'daki eylemleri günümüzde hâlâ yoğun eleştirilere konu olmaktadır. 1658'de öldüğünde yerine oğlu Richard geçti, ancak monarşinin 1660'taki Restorasyonu ile Cromwell'in mirası karmaşık ve kutuplaştırıcı oldu. Tarihçiler onu hem İngiltere tarihinde radikal bir dönüşümün mimarı hem de otoriter eğilimleri olan bir lider olarak değerlendirir.