Charles Bradlaugh

1833 - 1891

Charles Bradlaugh (26 Eylül 1833 – 30 Ocak 1891), 19. yüzyıl İngiltere’sinin öne çıkan sekülerist ve siyasi aktivistlerinden biridir. Kamu yaşamında dine dayalı ayrıcalıklara ve vicdani zorlamalara karşı verdiği kararlı mücadeleyle tanınır; seküler laiklik, ifade özgürlüğü, eğitim reformu ve yoksulların hakları için çalışmıştır. 1866’da Ulusal Seküler Toplum’u (National Secular Society) kurarak İngiltere’de seküler hareketin örgütlenmesinde merkezi bir rol oynamıştır ve uzun süre The National Reformer gibi yayınların editörlüğünü yapmıştır. Bradlaugh, Norfolk veya Northampton çevresinde seçilerek Parlamento’ya girme çabaları ve yemin etme yerine onay (affirmation) hakkını savunmasıyla geniş yankı uyandırdı; bu konuda yaşanan hukukî ve parlamenter mücadeleler dönemin siyasi gündeminde önemli yer tuttu. Ayrıca nüfus politikaları, doğum kontrolü bilgilendirmesi ve işçi hakları gibi sosyal konularda da etkili kampanyalar yürüttü. Kararlı söylemi ve iyi belgelenmiş kamu faaliyeti, onu Viktorya dönemi İngiltere’sinin en dikkat çekici radikal liderlerinden biri yaptı.