Denis Diderot
1713 - 1784
Denis Diderot (1713-1784), Fransız yazar, filozof, eleştirmen ve aydınlanma dönemi entelektüelidir. 5 Ekim 1713'te Langres'de doğmuş, o dönemin düşünsel ortamında öne çıkan figürlerden biri olmuştur. En geniş etkisini, Jean le Rond d'Alembert ile birlikte üstlendiği Encyclopédie projesinin editörlüğü ve yönetimiyle göstermiş; bu ansiklopedik girişim, bilimsel bilginin, eleştirel düşüncenin ve seküler fikirlerin yayılmasında merkezi bir rol oynamıştır. Diderot, sansür, eleştiri ve devlet otoritesiyle sık sık çatışmış; bazı fikirleri gizli veya yurt dışında basılmıştır ve eserleri döneminin tartışmalarını canlı tutmuştur. Edebi üretimi roman, oyun, felsefi deneme ve sanat eleştirisi alanlarını kapsar; öne çıkan eserleri arasında Jacques le fataliste et son maître ve Le Neveu de Rameau sayılabilir. Estetik ve tiyatro kuramına dair yazıları, sanatın toplumsal işlevi ve eleştirel değerlendirilmesi konusunda kalıcı etkiler bırakmıştır. Materyalist ve insan merkezli görüşleriyle Diderot, Fransız Aydınlanması'nın ana akımlarından birinin taşıyıcılarından biri sayılır; düşünceleri ve editoryal çalışmaları modern ansiklopedik ve eleştirel geleneğin şekillenmesine katkıda bulunmuştur. 31 Temmuz 1784'te Paris'te ölmüştür.
Sözler (77)
"Vatanseverlik, toplumun kendisini tehdit eden özel tehdidini neredeyse hiç geride bırakmayan geçici bir dürtüdür."
"Bize seve seve verilen herhangi bir yalanı açgözlülükle yutuyoruz, ama acı buldukları bir gerçekte azar azar yiyoruz."
"Tanrıya inanan ve insanları dürüst kılan iyi bir hukuk değil inanan bir millet bana çok gelişmiş görünmüyor."
"Her şey incelenmeli, tartışılmalı, istisnasız olarak araştırılmalı ve kimsenin duygularına bakılmamalıdır."
"Bir hipotezi sarsmak için bazen gidebildiği kadar zorlamaktan başka bir şey yapmak gerekli değildir."
"Şüphecilik , doğruya giden ilk adımdır. Genel olarak uygulanmalıdır, çünkü bu mihenk taşıdır."