Edmund Husserl
1859 - 1938
Edmund Husserl (1859–1938), çağdaş Avrupa felsefesinde fenomenoloji akımını kurarak bilinç ve deneyimin yapılarına odaklanan özgün bir düşünsel program geliştiren Alman filozofudur. Moravya’da Proßnitz’te doğan Husserl başlangıçta matematik eğitimi almış, daha sonra felsefeye yönelerek Franz Brentano’nun etkisi altında bilinç ve niyetlilik (intentionality) kavramlarını merkezine alan eleştirel bir yöntemi formüle etmiştir. En önemli yapıtları arasında Logische Untersuchungen (Mantıksal İncelemeler) ve Ideen zu einer reinen Phänomenologie und phänomenologischen Philosophie (Saf Fenomenoloji ve Fenomenolojik Felsefe Üzerine Fikirler) sayılabilir. Husserl’in çalışmaları fenomenolojik redüksiyon (epoché) ve özlerin sezgisel betimlenmesi gibi yöntemler aracılığıyla felsefede bilimsel titizliği yeniden kurmayı amaçladı. Öğretisi, Martin Heidegger, Roman Ingarden, Edith Stein, Aron Gurwitsch ve Alfred Schutz gibi bir sonraki kuşak filozof ve sosyologları derinden etkiledi; ayrıca 20. yüzyıl fenomenoloji, varoluşçuluk ve analitik felsefe tartışmalarında belirleyici bir kaynak oldu. Freiburg’daki akademik çalışmaları, Nazi döneminde maruz kaldığı dışlanma ve baskıya rağmen, fenomenolojinin sonraki gelişmelerine altyapı hazırlamıştır.
Sözler (36)
"Belirsizliğin, bir o yana bir bu yana gidip gelen kuşkunun işkencesini yeterince tattım. Bir iç dinginliğine ulaşmak zorundayım."
"Bu en geniş nesne kavramı içinde ve özellikle bireysel nesne kavramı içinde, nesneler ve fenomenler birbirleriyle zıtlık içindedir."
"Birkaç on yıllık yeniden yapılanma içinde, teorik mükemmelliğin antik arketipleri olan matematiksel doğa bilimleri bile alışkanlığı tamamen değiştirdi!"
"Şey, benim onu algılayan gözlerimin önünde durmaktadır; onu görüyorum ve kavrıyorum. Ama algı, yalnızca benim yaşantımdır, algılayan öznenin yaşantısıdır."
"Bilinç, denizin içinde taşıdığı maddeleri bıraktığı boş bir kumsal gibi, istenilen her şeyin kendisine bırakıldığı bir yer, istenilen şeyin doldurulabileceği bir kap değildir."
"Doğal tavır almanın genel savı; benim de içinde yaşadığım dünyanın, benim dışımda, benim ona ilişkin söylediklerimden bağımsız bir gerçeklik olarak varolduğudur."
"Nesnel bir ruh öğretisi hiç olmadı ve asla da olmayacak."
"Doğalcı öğretir, vaaz verir, ahlâk dersi verir, reform yapar."
"Bilinç kendi başına bir şey değildir, bilinç bir şeyin bilincidir."
"Dünyanın akışını hesaplamak, onu anlamak demek değildir."
"Bilimden kaynaklanan sıkıntıyı, ancak bilim tam olarak aşabilir."
"Filozof için ortak tinin keşfi, tıpkı doğanın keşfi kadar önemlidir."
"Felsefe yapmalıydım. Aksi takdirde bu dünyada yaşayamazdım."
"Düşünce: Her türlü buyruğu daha en başından yok eden buyruk!"
"Gören bilgi, anlama yetisini akla dönüştürme peşinde olan akıldır."
"Görmek isteyen körün, bilimsel tanıtlamalarla görmesi sağlanamaz."
