aydınlanma

"Sovyet düzeni büyük bir aydın kıtlığıyla başladı. Aydını yaratmak zorundaydı. Ancak çeşitli nesnel koşulların etkisiyle ve özellikle İkinci Dünya Savaşı sırasında ve sonrasında, aydın yerine çift dinl…"

"Solcu aydın, serseri aydın ile hesapsız delikanlının birleşimidir."

"Düşündüğü gibi yaşamak için güreşmeyen aydın, uşaktır."

"Belki bilim, ilham ve imkan sunulsaydı, biraz daha aydınlık olurdu her şey."

"Yeniçağ, Antik Yunan'a yeniden dönüşle başlıyor - Yadsımanın yadsınması!"

"İlmin değeri de diğer mumların kendisinden ışık aldığı enerji kaynağına benzer."

"Türk aydınını sarstım. Türkiye tarihinin altını üstüne getirdim."

"Teorik geleneği olmayan Türk aydını Tanzimat'ı bir İngiliz senaryosu sayar; ancak Reşit Paşa bir büyük aydın olmakla birlikte Tanzimat'ı İbrahim Paşa'ya bağlamak mümkündür."

"Tarih on yıllarla yazılır, on yıllar Türk aydınının başını döndürür."

"Hükümetleri din ve dini kurumların egemen olduğu ülkeler en geri kalanlardır; en aydınlanmış olanlar ise hükümetleri laiklik ilkesine dayanan ülkelerdir."

"Karanlık karanlığı uzaklaştıramaz; bunu ancak ışık yapabilir. Nefret nefret'i uzaklaştıramaz; bunu ancak sevgi yapabilir."

"Ben böyle aydınları ne yapayım?"

"Dershanemiz karanlık, fakat bizim yüreklerimiz aydınlıktır."

"Gençlerimiz ve aydınlarımız ne için yürüdüklerini ve ne yapacaklarını evvela kendi dimağlarında iyice kararlaştırmalı, onları halk tarafından iyice sindirimi ve kabulü mümkün bir hâle getirmeli, onlar…"

"Gençliği yetiştiriniz. Onlara ilim ve irfanın müsbet fikirlerini veriniz. Geleceğin aydınlığına onlarla kavuşacaksınız. Hür fikirler uygulamaya geçtiği vakit, Türk milleti yükselecektir."

"Kültür sınavımızı, yeni ve modern esaslara göre, teşkilatlandırmaya durmadan devam ediyoruz. Türk Tarih ve Dil çalışmaları büyük inanla beklenilen ışıklı verimlerini şimdiden göstermektedir."

"Çalış çabala da nura ulaş. Pekmez içinde ne kaynatılırsa pekmez lezzeti alır. Havuç, elma, ayva, ceviz pekmezde kaynasa pekmez tadı alır. Bilgi nura karışırsa inatçı ve kötü kişiler bile bilgiden nur …"

"Ben akla bayılırım. Akıl bize rehberlik eder, aydınlatır."

"Yoksul aydın, zengin aydından çok daha kuvvetli görür."

"Akıl ve bilim, aydınlık kesimdedir. Din, imansa karanlık kesimdedir. Aklın, bilimin ölçüleri bellidir. Gözlem vardır, deney vardır, nesnellik vardır... Yolu ışıklandıran da bunlar. Din ve imandaysa bu…"